अल्पमत र बहुमतको फरक : बालेनले किन विश्वासको मत लिनु पर्दैन

काठमाडौं, फागुन २७ — राष्ट्रिय स्वतन्त्र पार्टी (रास्वपा) का वरिष्ठ नेता बालेन शाह पार्टीलाई प्रतिनिधिसभा निर्वाचनमा १८२ सिट जिताएर स्पष्ट बहुमत दिलाएपछि प्रधानमन्त्री बन्ने अवस्थामा छन्।

संसदीय दलको नेता चयन भएसँगै राष्ट्रपतिले संविधानको धारा ७६ को उपधारा १ अनुसार उनलाई प्रधानमन्त्री नियुक्त गर्ने व्यवस्था छ। यस अवस्थामा बालेनले विश्वासको मत लिनुपर्ने बाध्यता छैन।

२७५ सदस्यीय प्रतिनिधिसभामा आवश्यक बहुमत १३८ सिट भए पनि रास्वपाले एक्लैले १८२ सिट जितेपछि बालेन स्वतः बहुमत दलको नेताका हैसियतमा प्रधानमन्त्री बन्नेछन्।

संविधानविद्हरूका अनुसार प्रधानमन्त्रीले चाहेको खण्डमा विश्वासको मत लिन सक्ने अधिकार भने रहन्छ, तर बहुमत दलको नेता भएकाले अनिवार्य छैन।

संविधानको धारा १०० अनुसार प्रधानमन्त्रीविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव संसदमा ल्याउन सकिन्छ, तर नियुक्ति भएको दुई वर्षसम्म नयाँ प्रधानमन्त्रीविरुद्ध अविश्वासको प्रस्ताव ल्याउन रोक लगाइएको छ।

यदि भविष्यमा रास्वपा विभाजन भयो वा सरकारमा सहभागी दलले समर्थन फिर्ता लिए भने मात्रै प्रधानमन्त्रीले विश्वासको मत लिनुपर्ने अवस्था आउँछ।